ه‍.ش. ۱۳۹۲ آذر ۱۶, شنبه

نردبان نامه


نردبان در فرهنگ واژه ها
١ - نردبان : دو چوب یا آهن عمودی که به طور موازی قرار داده و میان آنها به فاصله ی یکسان پله های افقی کار گذاشته باشند : واژه نامه ی نوین تالیف محمد قریب
٢ - نردبان = نردبام : دو چوب یا دو قطعه فلزی بلند عمودی است که در میان آنها به فاصله معیّن، چوب‌ها یا قطعات فلزی افقی کار گذاشته و توسط آن از دیوار، درخت و غیره بالا می‌روند : فرهنگ فارسی معین
٣ - نردبان = نوردبان، نوردبام، بام نورد : پلکان چوبی : فرهنگ لغت عمید
٤ - نردبان : نردبام (شیرازی ) - نوردبان (اصفهانی ) - نوردبون (تهرانی) - ظاهراً از نرد (نورد) + بان (= بام ) : دو چوب یا آهن عمودی که در میان آنها به فاصله ها چوبهائی افقی کار گذاشته باشند و برای بالا رفتن از درخت و دیوار و امثال آن به کار رود (از حاشیه ٔ برهان قاطع چ معین ) - ترجمه ٔ درجه است و به معنی زینه باشد اعم از چوب و غیر چوب (برهان قاطع) - اصل در آن نوردبام بود که راه بام به آن نوردیده می شود (از آنندراج ) (از انجمن آرا) - دو چوب بلندی که در میان آنها به فاصله ها چوب ها مانند پله های پلکان کار گذاشته شده و در بالا رفتن از درخت و دیوار و جز آنها استعمال می شود (از فرهنگ نظام ) : تارنمای لغت نامه دهخدا
۵ - نردبان ها ابزار ساده ای برای دست یابی به ارتفاعات و سطوح بالاتر می باشند که اگر از آنها به درستی استفاده و مراقبت نماییم، برای سال های زیادی قابل استفاده خواهند بود. نردبانها از مواد اولیه متفاوت و در طراحی های متنوعی ساخته می شوند و در همه اشکال، اندازه ها موجود بوده و در صنایع گوناگون نیز موارد استعمال متنوع دارند: تارنمای دانشنامهٔ آزاد ویکی‌پدیا

انواع نردبان
نردبان انواع گوناگون دارد که برخی از آن ها عبارتست از : نردبان های چوبی - نردبان های فایبرگلاس - نردبان های آلومینیومی - نردبان هاي کابل و نردبان هاي ويژه. نردبان های ويژه بايستي طبق دستورالعمل توليد كننده و فقط براي كاربرد خاص استفاده شود : تارنمای دانشنامهٔ آزاد ویکی‌پدیا - تارنمای بهداشت حرفه ای واحدهای صنعتی و تارنمای ارشک پاسارگاد

نردبان : در برخی گفتمان ها
«کسی که بر اعصاب خود تسلط ندارد شایسته نیست که بر کوچک‌ترین پله نردبان سیاست قدم نهد»: گوستاو لوبون استاد علوم اجتماعی و روان‌شناس فرانسوی
«ازدواج مانند نردبان است؛ هر چه او را بیشتر خم کنید، بهتر می توانید بالا بروید»: ضرب ‌المثل‌ لاتینی
«بالای نردبان موفقیت هرگز شلوغ نیست»: ناپلئون هیل نویسنده ی آمریکایی
«پژوهش، نردبان ترقی یک جامعه برای ارتقاء بنیادین به قله های تعالی علمی است» : نور الله طبرسی
«با نردبان به آسمون نمی توان رفت»: ضرب ‌المثل فارسی
بسیاری از تارنماها

نردبان : در برخی اصطلاحات فارسی

نردبان افکندن = نردبان نهادن : در اثنای راه سر حرف با رفیقان باز کردن تا تصدیع مسافت راه تخفیف یابد (مکن عمر را در خموشی تباه - ز گفتار نه نردبانی به راه : طالب آملی)
نردبان بر بام بودن = پریشان اختلاط بودن
نردبان، پله پله : کار را به صبرو متانت باید انجام داد - باید رعایت مراتب را کرد
تارنمای لغت نامه دهخدا

نکاتی که هنگام بالا رفتن از نردبان باید مورد توجه قرار داد
قبل از بالا رفتن و استفاده از نردبان از هموار بودن و یکنواختی سطحی که نردبان بر آن قرار می گیرد، اطمینان حاصل کنید - هنگام بالا رفتن از نردبان باید رو به آن بوده و با دستها یکی پس از دیگری آن را گرفت و بالا رفت - هرگز از پشت به نردبان تکیه نکیند - همواره در قسمت مرکزی نردبان بایستید تا تعادل شما حفظ شود و هنگام بالا رفتن نیز در موقعیتی قرار گیرید که وزنتان به وسط آن وارد شود و سپس به آرامی بالا بروید - همواره بابستی دست کم سه نقطه تماس مابین نردبان و بدن شخص مصرف کننده آن موجود باشد که شامل دو پا و یک دست و یا دو دست و یک پا می شود - در حین کار بر روی نردبان همواره با یک دست خود، آن را محکم نگاه دارید - هرگز از سه پله بالایی نردبان استفاده نکیند، زیرا در غیر اینصورت تکیه گاه مطمئنی نخواهید داشت - هنگام بالا رفتن از نردبان های بلند استفاده از کمربند ایمنی توصیه می شود که بهتر است این نردبان ها به گونه ای به ریل هایی بسته شود که تعادل فرد حفظ گردد - هنگام ایستادن بر روی نردبان، از جابجا کردن و یا افزایش طول آن اکیداً خودداری نمایید
تارنمای دانشنامهٔ آزاد ویکی‌پدیا

نردبان : در کتاب ها و نوشتار ها

١ - نردبان آسمان (سُلّمُ السَماء) یا رسالهٔ کمالیه به عربی : این رساله تالیف غیاث‌الدین جمشید کاشانی  ریاضی‌دان برجسته، ‌کاشف عدد پی، اخترشناس و شمارشگر زبردست ایرانی است. کاشانی این رساله را در ۲۱ رمضان ۸۰۹ قمری (اول مارس ۱۴۰۷ میلادی) در کاشان به پایان رسانده‌است. کاشانی در این رساله از قطر زمین، قطر خورشید، ماه، سیارات، و ستارگان و فاصلهٔ آن‌ها از زمین سخن گفته‌است: تارنمای دانشنامهٔ آزاد ویکی‌پدیا
٢ - نردبان آسمان (مجموعه ی درس‌هاي اخلاق آيت الله بهاء الديني) - با ويراستاری اكبر اسدي - چاپ ١٣٨٥ : تارنمای کتابناک
٣ - نردبان جهان (تالیف محمد رضا سرشار مشهور به رضا رهگذر) : این كتاب، داستانی است كه به قول محمد رضا سرشار " زمان و مكان نمی‏شناسد" و به همه ی نسل ها تعلق دارد. داستانی كه قصه ی آفرینش است. قصه ی پدید آمدن آب در سطح زمین و بعد پیدایش خشكی و انسان و موجودات دیگر. داستان روز اول تا ششم. این كتاب، چاپ ١٣٩٠ و از انتشارات كانون پرورش  فكری كودكان و نوجوانان است: تارنمای تبیان و تارنمای پايگاه رسمي محمدرضا سرشار
٤ - نردبان آبي (تالیف مهدي خداميان ‌آراني) : این كتاب، مجموعه ای است از زيارت نامه‌ها - اخلاق اسلامي - احاديث شيعه - دعاها. این كتاب، چاپ ١٣٩٢ و از انتشارات وثوق است: تارنمای خانه ی کتاب
۵ - مهدي فولادي محب کارشناس بهداشت حرفه ای واحدهای صنعتی در نوشتاری پیرامون "ايمني در انواع نردبان ها" می نویسد: "نردبان ها رايج ترين انواع وسايل دسترسي به ارتفاع در صنعت ساخت وساز مي باشند. بنابراين در هر هفته با هزاران ساعت كاري مواجهه با خطرات نردبان سر و كار داريم. آمار مرگ و مير بالا، شمار زيادي از جراحات و هزينه هاي مربوطه و ساير مشكلات ايجاد شده در اين خصوص، باعث مي شود تا افزايش آموزش كارگران و نظارت بهتر در استفاده از نردبان قابل توجيه باشد. آموزش كارگران به تنهايي نمي تواند موجب بهبود و پيشرفت شرايط گردد. كاهش چشمگير در حوادث نردبان نيازمند تقويت نظارت بر آموزش و همچنين كنترل محيط كار با نردبان مي باشد" : تارنمای بهداشت حرفه ای واحدهای صنعتی و بسیاری از تارنماها
٦ - کتاب نردبان موفقیت : روش‌های صحیح مطالعه (تالیف اکبر حسامی) - نشر جمال - چاپ ١٣٨٩ : تارنمای ویستا

نردبان : در شیمی و فیزیک
نردبان موبیوس : یک گراف دورانی مکعبی با تعداد رئوس زوج است، که از یک دور و چند یال به نام پله که جفت رئوس مخالف دور را به هم وصل می‌کنند، تشکیل شده است... والبا اولین بار ساختارهای ملکولی را به صورت نردبان موبیوس در آورد، و به همین دلیل این ساختار در شیمی و استریو گرافی شیمیایی(نشان دادن اجسام روی صفحه) مورد توجه قرار گرفته اند، به خصوص در مورد شکل نردبانی ملکولهای دی -ان - ای : تارنمای دانشنامهٔ آزاد ویکی‌پدیا

نردبان : در فیلم ها
١ - فیلم نردبان ترقی : فیلمی به کارگردانی و نویسندگی پرویز خطیبی ساختهٔ سال ۱۳۳۶ است - خلاصه داستان : يك راننده تاكسي طي ماجرايي با دختري از خانواده اي متمول آشنا مي شود. خانواده ي دختر با ادامه ي معاشرت فرزندشان با راننده تاكسي مخالفت مي ورزند و او را در سطح خود نمي بينند، راننده از آن پس كوشش مي كند خلاف اين امر را به خانواده ي دختر ثابت كند و طي حوادثي همين كار را هم مي كند. نصرت اله وحدت - شهین - مهوش - هوشنگ مرادی - احمد قدکچیان - علی تابش - تاج‌الملوک احمدی - نیکتاج صبری - فرخ‌لقا هوشمند و پرخیده از جمله هنر پیشگان این فیلم بودند : تارنمای دانشنامهٔ آزاد ویکی‌پدیا - تارنمای فرهیختگان و تارنمای پایگاه خبری تحلیلی سوره سینما
٢ - فیلم سریال نردبان آسمان : فیلمی به کارگردانی محمدحسین لطیفی ساختهٔ سال ١٣٨٨ است - خلاصه داستان : « سریال نردبان آسمان مجموعه‌ای تاریخی است که زندگی‌ غیاث الدین جمشید کاشانی ریاضی دان برجسته، منجم ،‌کاشف عدد پی و فیلسوف قرن نهم هجری را در دو مرحله کودکی تا نوجوانی و بزرگسالی در زمان زمامداری مغول ها در ایران روایت می‌کند». ویشکا آسایش، برزو ارجمند، حسن پورشیرازی و شبنم قلی خوانی از جمله هنر پیشگان این فیلم بودند : تارنمای یوتیوب
 ٣ - فیلم نردبان چوبی : فیلمی به کارگردانی فرشاد ارج ساختهٔ سال ١٣٩٠ است - خلاصه ی داستان : «مهران جوانی است که دلباخته مرجان مدیر و صاحب کار خود شده است او در نهایت می‌تواند با تلاش فراوان به وصل مرجان برسد و با او ازدواج کند اما مشکلی در این میان وجود دارد و آن اینکه مهران در ازدواج قبلی خود یک کودک داشته و او را از مرجان مخفی کرده است».  مهران غفوریان ، علی صادقی ، رضا شفیعی جم ، سحر قریشی و آناهیتا همتی از جمله هنر پیشگان این فیلم بودند : تارنمای یوتیوب و تارنمای قطره
٤ - فیلم سینمایی نردبان ٤٩
https://www.youtube.com/watch?v=2xSPBHPCp1w
۵ - فیلم سینمایی نردبان
https://www.youtube.com/watch?v=XMZuDGmazCM

نردبان : در ترانه ها
 قدم بر نردبانی نه دو چشم اندر عیانی نه (از مولوی) - اجرا : گروه دستان
http://www.youtube.com/watch?v=fk71LPpUxt8
نردبان
https://www.youtube.com/watch?v=knMIJmGsTTU
نردبان
https://www.youtube.com/watch?v=WBVWQekc_Rw
   
  
دوست از دشمن، همی نشناخت او/ نرد را کورانه کژ می‌باخت او
دشمن تو جز تو نبود، این لعین/ بی‌گناهان را، مگو دشمن به کین...
نردبان‌ خلق‌، این‌ ما و منی‌ است/ عاقبت‌ این‌ نردبان‌، افتادنی‌ است
(نردبان این جهان ما و منی است/ عاقبت این نردبان افتادنی است)
لاجرم هر کس که بالاتر نشست/ استخوانش سخت تر خواهد شکست
(هر که بالاتر رود ابله ‌ترست/ کاستخوان او بتر خواهد شکست)...
شرح، در آیینه ی اعمال جو/ که نیابی فهم آن از گفت و گو ... : مولوی

گردون ‌، سنان قهر به باطل نمی‌زند
الا کسی که خود بزند سینه بر سنان
اقبال ‌، نانهاده به کوشش نمی‌دهند
بر بام آسمان ‌، نتوان شد به نردبان... : سعدی

خُردْ همّت، همیشه خوار بُوَد/ عقل باشد، که شاد خوار بُوَد
گر تو از علم، نردبان سازی/ هرچه خواهی تو زود دریازی... : سنائی

رباخواری، از نردبانی فتاد/ شنیدم که هم در نفس جان بداد
(رباخواری، از نردبانی فتاد/ شنیدم هم اندر زمان جان بداد)
پسر، چند روزی گرستن گرفت/ دگر با حریفان نشستن گرفت
به خواب اندرش دید و پرسید حال/ که چون رستی از حشر و نشر سوال
بگفت ای پسر، قصه بر من مخوان/ به دوزخ در افتادم از نردبان : سعدی

پشت، بر روی جهان خواهیم کرد/ قبله، روی دلستان خواهیم کرد
سود ما سودایی عشقت بس است/ گرچه دین و دل زیان خواهیم کرد
خاصه عشقش را که سلطان دل است/ مرکبی از خون روان خواهیم کرد
دل اگر خون شد ز عشقش باک نیست/ کین چنین کاری به جان خواهیم کرد
گر در اول روز، خون کردیم دل/ روز آخر، جان فشان خواهیم کرد
ذره ذره، در ره سودای تو/ پای های نردبان خواهیم کرد
چون به یک یک پایه بر خواهیم رفت/ پایه‌ای زین دو جهان خواهیم کرد... : عطار

آن مهندس‌، که این بنا پرداخت/ کس نداند‌، که از برای چه ساخت
دانم این مختصر‌، که در این کار/ رمزهایی بود‌، فزون ز شمار...
اصل‌هستی و فرع هستی‌، اوست/ آن‌وجودی که می‌پرستی‌، اوست
قوه‌ای هست‌، فوق جمله قوا/ منقسم‌، در تمامت اشیا
قوهٔ کائنات‌، ازو باشد/ کائنی نیست‌، کان جز او باشد
هرکه زان قوه بیش‌، همره داشت/ سر عزت‌، بر آسمان افراشت
اندربن قوه‌، رشته‌هاست بسی/ سر هر رشته‌ای‌، به دست کسی
هرکه سررشته‌، بیشتر دارد/ بیشتر‌، زین جهان خبر دارد
هست این رشته‌، نردبان وجود/ که بدان می کند‌، وجود، صعود... : ملک‌الشعرای بهار

چیزها دیدم، در روی زمین/ کودکی دیدم، ماه را بو می کرد
قفسی، بی در دیدم/ که در آن روشنی، پرپر می زد
نردبانی، که از آن عشق/ می رفت، به بام ملکوت...
موزه ای دیدم، دور از سبزه/ مسجدی، دور از آب
سر بالین فقیهی نومید/ کوزه ای دیدم، لبریز سوال...
من قطاری دیدم/ فقه می برد و چه سنگین می رفت
من قطاری دیدم، که سیاست می برد
و چه خالی می رفت... : سهراب سپهری

یاد تو ، پنجره ای را به شب غربت من بگشود
نظر از پنجره بر بام شب افکندم
قرص ماه از پس ابری که روان بود ، نمایان بود...
این گمان بود که چون روزنه ای در دل تاریکی
رهنمونم شد و از خانه برونم راند
نردبانی که مرا تا به لب بام فلک می برد... : نادر نادرپور

بیچاره ملتی که سپارد زمامِ عقل/ در دست شرع و دزد شود پاسبان او
از بد ، هزار بار بتَر ، روزگارِ  آنک/ دیو از در ِ خدا برُباید روان او
رنگِ کلامِ خویش زند بر کلامِ وی/ فکر ِ نهانِ خویش نهد بر زبان او
بر خوانِ او نشیند و از خون او خورَد/ برجا نهد زبهر ِ سگان ، استخوانِ او
اربابِ دین ربوده به چنگگ نهادِ وی/ اصحابِ جور، برُده به ذلّت ، جهان او
جلادِ او به جلدِ مُرادِ کبیرِ او/ بدخواهِ او به جامۀ پیر مغان او
پیکِ بهشتِ او شده دوزخ فروز ِ او/ دوزخ فروزِ او شده آتش نشان او
چونین چگونه راه توان بُرد زی فلاح/ آنرا که سوی قعر برَد نردبان او
قومی چنین ، چگونه برآید مراد وی؟
شهری چنین ، چگونه بماند نشان او؟... : محمد جلالی چیمه (م. سحر)

اهل زمین به کار زمین مبتلا ستند
یعنی که مبتلا به بلای خداستند
پیغمبران دلیل تو زی آسمان شوند
عقل ترا به عرش خدا نردبان شوند... : سید حامد

چرا باید از تو انسان زدایی کنم/ تا بتوانم دوستت داشته باشم؟
چرا باید تو را با شعر نردبانی‌ام به ماه بر آرم
آنگاه، نردبان را از پیش پای تو بردارم؟...
ما، زادگاه مان زمین است/ ترجیح می دهم که تو هم سیبی
از من بپذیری/ بگذار مارها به رقص در آیند: عسگر آهنین

از نردبان_ عشق به بام_ تو آمدیم/ این کار_ عشق بود که رام_ تو آمدیم
در آسمان_ عشق هزاران ستاره بود/ بر سوی_ یک ستاره به نام_ تو آمدیم
در خط_ صاف_ عشق ، گرفتیم راه_ تو/ همپای_ تو شدیم و به گام_ تو آمدیم..
 
دکتر منوچهر سعا دت نوری